De projectmanager die verschil maakt - Opinies

De trend is niet meer te ontkennen. De lat wordt hoger gelegd. Projectmanagers onderscheiden zich niet meer alleen door hun kennis van een methodiek, maar vooral door het beheersen van effectieve inter-persoonlijke vaardigheden. In het Ruysdael onderzoek naar “de projectmanager die verschil maakt” gaan we de methode voorbij en modelleren we competenties en authentiek gedrag.

Model-leren: kennis overdragen tussen professionals

Modelleren, of model-leren, is een manier om kennis, ervaring en vaardigheden over te dragen tussen professionals. De coach modelleert de succespatronen van een expert of van de meest ervaren professional. Vervolgens worden deze patronen en de impliciete kennis of vaardigheden overgedragen aan anderen. Het modelleerproces kan bestaan uit vele verschillende werkvormen afhankelijk van de kennis, de ervaring en het toepassingsgebied.

Wat is competence modeling?

Competence modeling is onderzoeken waar iemand goed in is, hoe die persoon dat doet en hoe deze kennis en ervaring vervolgens overgedragen kan worden aan anderen. Soms weet men heel goed waar men goed in is (expliciete competenties), maar vaak is het een “ automatisme” of “ intuïtie” (impliciete competenties). Met behulp van vragenlijsten, interviews en observatie van gedrag analyseert de coach hoe iemand de competentie toepast. In de analyse is aandacht voor de attitude, de “ mindset”, de “skills”, het gedrag en de context van de expert. De coach en expert gebruiken de analyse om best practices te definiëren en over te dragen aan anderen.

1.  Hoe ziet het modelleerproces er uit?
2.  Het (vereenvoudigde) proces van competentiemodellering bestaat uit vijf stappen:
3. Bepaal het onderwerp en de scope (in dit geval NCB en AIM©)
4. Verkrijg informatie uit modelleersessies met experts
5. Filter en vereenvoudig de informatie in een (bestaand) model
6. Vereenvoudig en test het model (werkt het in de praktijk?)
7. Ontwerp en test de “overdracht” van het model

De Nederlandse Competence Baseline (NCB)

De door de IPMA (International Project Management Association) opgestelde Competence Baseline maakt het mogelijk om de competenties van de projectmanager te certificeren. De NCB versie 3 definieert twintig technische competenties (het vak), vijftien gedragsmatige competenties (gedrag en vaardigheden) en elf contextuele competenties (omgevingsmanagement). Zie bijlage voor een overzicht.

Authentieke Inspiratie Model © ( AIM)

 Het authentieke Inspiratie Model © beschrijft zeven “states”, of basishoudingen, die een rol spelen bij authentiek gedrag. De vooronderstelling is dat vaardigheden effectiever zijn naarmate men meer “ zichzelf is” (congruentie) en “afgestemd is” op de omgeving (Alignment). De zeven basishoudingen zijn: inspiratie, motivatie, frustratie, initiatief, creatie, realisatie en integratie. Zie bijlage voor een overzicht.

Wat is de inhoud van een model-leer-sessie?

De modelleersessie heeft tot doel om zowel impliciete als expliciete kennis en ervaring van de “expert” aan de oppervlakte te brengen en te analyseren. In de “gesloten aanpak” kiest de expert een aantal competenties uit een lijst (in dit geval de gedragscompetenties van de IPMA). In de “open aanpak ” begint de coach met de vraag “ waar ben je goed in?”. Daarna verzamelt en verdiept de coach de informatie op twee verschillende manieren: door imitatie ( wat moet ik kennen en kunnen om net zo goed te zijn als jij) en door een gestructureerd interview. Aan het eind van de sessie worden de uitkomsten van de twee manieren vergeleken en gezamenlijk conclusies getrokken over de analyse en de best practices.

Wat gebeurt er met de resultaten?

De specifieke resultaten van de modelleersessie worden alleen gedeeld met de “expert”. Hiermee kan hij of zij richting geven aan verder competentie- of carrièreontwikkeling. De gecombineerde resultaten van alle modelleersessies vormen de basis voor het onderzoek naar “de projectmanager die verschil maakt”. Dit onderzoek levert de volgende concrete eindproducten:

• Een opsomming van Best Practices voor project managers
• Een overzicht van de meest genoemde competenties
• Concrete checklist voor het ontwikkelen van authentiek gedrag.